Xuyên Tâm Liên

Xuyên tâm liên mọc hoang dại và được trồng nhiều ở tỉnh miền Bắc để làm thuốc. Thường mùa hè dùng lá và phần trên mặt đất của cây. Mùa thu đông dùng rễ và toàn cây. Xuyên tâm liên thuộc học Ô rô, còn được gọi là lam thái liên, khổ đảm thảo, công cộng, nguyễn cộng.

Nhận biết cây xuyên tâm liên

Cây nhỏ, thuộc thảo, mọc thẳng đứng, cao từ 0,3 – 0,8m, nhiều đốt, rất nhiều cành. Lá mọc đối, cuống ngắ. Phiến lá hình trứng thuôn dài hay hơi hình mác, hai đầu nhọn, mặt nhẵn, dài 3-12cm, rộng 1-3cm, nguyên, mềm.

Xuyên Tâm Liên - Andrographis paniculata
Xuyên Tâm Liên – Andrographis paniculata

Hoa màu trắng, điểm hồng, mọc thành chùm ở nách lá hay đầu cành, thành chùy. Quả dài 15mm, rộng 3,5mm, hơi nhẵn. Hạt hình trụ, thuôn dài.

Công dụng của xuyên tâm liên

Trong tài liệu y học dân gian Quảng Châu (Trung Quốc) thì cây này có vị đắng, tính hàn. Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng, chỉ thống (giảm đau). Dùng trong những trường hợp lỵ cấp tính, viêm ruột và dạ dày, cảm mạo, phát sốt, viêm họng, amidan, viêm phổi. Dùng ngoài chữa rắn độc cắn, xương khớp đau nhức.

Ở Việt Nam, tại một số tỉnh miền Trung, nhân dân dùng cây này làm thuốc bổ cho phụ nữ sau khi sinh xong bị ứ huyết, đau nhức tê thấp, kinh nguyệt bế tắc, nhọt bàm bàm ở hai bên cổ.

Ngày dùng 10 đếng 20g toàn cây dưới dạng thuốc sắc. Nếu tán bột thì mỗi lần uống 2 -4g bột. Ngày uống 2-3lần. Dùng ngoài không kể liều lượng, đắp lên những vết rắn cắn, nơi sưng tấy.

Bài viết liên quan

Mơ - Prunus armeniaca