Trần Bì

Trần bì còn được gọi với các tên khác như thanh bì, hoàng quyết, . . . Là vỏ quít phơi càng để lâu càng coi là quý và tốt. Trong nhân dân thường lưu truyền câu để chỉ tầm quan trọng của vị thuốc này: “Nam bất ngoại trần bì, Nữ bất ly hương phụ“.

Nhận biết cây quít

Quít là một cây nhỏ, lá mọc so le, đơn, mép có răng cưa, vỏ có mùi thơm đặc biệt. Hoa nhỏ, màu trắng, mọc đơn lẽ ở kẽ lá. Quả hình cầu hai đầu dẹt, màu vàng cam hay vàng đỏ, vỏ mỏng nhẵn hay hơi sần sùi, dễ bóc. Mùi thơm ngon, nhiều hạt.

Cây quít cho ta các vị thuốc sau đây:

  • Trần bì là vỏ quít phơi.
  • Quất hạch là hạt quít phơi khô
  • Thanh bì là vỏ quả quít còn xanh.

Công dụng của trần bì

Ngoài công dụng của quả quít trong thực phẩm, vỏ và lá quít để chế tinh dầu, quít còn là một vị thuốc rất quan trọng và thông dụng trong đông y.

Theo tài liệu cổ, Trần bì vị cay, đắng, tính ôn vào hai kinh tỳ và phế. Hạt vị đắng, tính bình vào hai kinh can và thận. Có tác dụng kiện tỳ, lý khí, táo thấp, hóa đờm. Tác dụng của lá cũng như hạt.

Trần bì là một vị thuốc chữa ăn uống không tiêu, ăn không ngon, nôn mửa, sốt rét, trừ đơm. Liều dùng hàng ngày 4-12g hay hơn.

Quất hạch chữa sa đì (thiên trụy, tinh hoàn sưng đau) ngày dùng 6-12g hay 16g.

Nước quít uống trong khi say rượu, giải khát, thêm vitamin bồi bổ. Lá quít hơ nóng đắp chữa đau bụng, ho, sưng vú. Có khi phơi khô sắc uống như vỏ quít. Ngày dùng 6-12g.

Bài viết liên quan

Mơ - Prunus armeniaca