Bạch Chỉ

Bạch chỉ làm rễ phơi hay sấy khô của cây bạch chỉ (Angelica dahurica) hay cây xuyên bạch chỉ (Angelica anomala Lallem). Vào mùa thu, khi lá úa vàng, đào lấy rễ, cắt bỏ rễ con và thân, rửa sạch, đem phơi ngay. Nếu trời mưa thì thì sấy trong lò, sau đó cạo bỏ vỏ mỏng bên ngoài.

Nhận biết cây bạch chỉ

Cây bạch chỉ (Angelica dahurica) còn gọi là hàng châu bạch chỉ. Là một cây sống lâu năm, cao 1 – 1,5m, đường kính thân có thể tới 2-3cm, thân rỗng. Mặt ngoài màu tím hồng, phía dưới thân nhẵn, không có lông, nhưng phía trên gần cụm hoa thì có lông ngắn.

Bạch Chỉ -Angelica dahurica
Bạch Chỉ -Angelica dahurica

Lá phía dưới to, có cuống dài, phiến lá 2-3 lần xẻ lông chim. Thùy hình trứng hay hình trứng dài, dài 2 – 6cm, rộng 1 – 3cm. Mép lá có răng cưa, lá phía trên nhỏ hơn. Toàn bộ cuống lá phát triển thành bẹ ôm lấy thân, hai mặt đều không có lông. Nhưng trên đường gân của mặt trên có lông ngắn.

Cụm hoa hình tán kép mọc ở kẽ lá hay đầu cành. Cuống tán dài 4 – 8cm, cuống tán nhỏ dài 1cm, hoa màu trắng, quả dài chừng 6mm, rộng 5 – 6mm.

Công dụng của bạch chỉ

Đông y coi bạch chỉ là vị thuốc có vị cay, tính ôn, vào 3 kinh phế, vị và đại tràng. Có tác dụng phát biểu khứ phong, thẩm thấp, hoạt huyết bài nùng sinh cơ, giảm đau. Dùng để làm thần kinh hưng phấn là cho huyết trong toàn thân vận chuyển mau chóng. Làm thuốc thư gân, ra mồ hôi chữa nhức đầu, răng đau, các bệnh về đầu, mặt, xích bạch đới, thông kinh nguyệt.

Dùng ngoài, bạch chỉ có thể dùng chữa sưng vú, tràng nhạc, ghẻ lở, đỡ đau hút mủ.

Thường bạch chỉ được dùng làm thuốc giảm đau, chữa nhức đầu, cảm mạo, hoa mắt, đau răng. Còn dùng làm thuốc cầm máu, đại tiện ra máu, chảy máu cam.

Ngày dùng 5 – 10g dưới dạng thuốc sắc. Hay thuốc bột chia làm nhiều lần uống, mỗi lần uống 1 – 2g.

Bài viết liên quan